ΓΑΛΑΤΙΣΤΑ - ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Κάνετε κλικ για μεγέθυνση της κάθε φωτογραφίας.

Click photo to enlarge.

Η μοναδική Χαλκιδική, εκτός από καταγάλανες και πεντακάθαρες παραλίες, έχει και ορεινά χωριά, πάρα πολύ ενδιαφέροντα, που κρατούν αναλλοίωτο το παραδοσιακό χρώμα τους!

Ένα απ αυτά είναι η Γαλάτιστα, πολύ κοντά στην Θεσσαλονίκη, 40 χλμ. Είναι στα μισά περίπου του δρόμου Θεσσαλονίκης-Πολυγύρου, μετά από το Μοναστήρι της Αγίας Αναστασίας, το οποίο έχω παρουσιάσει στο blog μου. Μπορείτε να το βρείτε στα περιεχόμενα.

Μια όμορφη ανοιξιάτικη μέρα, χωρίς πολύ ήλιο, την επισκεφθήκαμε και περιπλανηθήκαμε στα στενά δρομάκια της.

Ενθουσιαστήκαμε με τους κατοίκους της! Τόσο φιλόξενοι, τόσο ευγενικοί, πρόθυμοι να παράσχουν οποιαδήποτε πληροφορία, με χαμόγελο και αγάπη για τον επισκέπτη της πόλης τους.

Θα σας μεταφέρω βήμα προς βήμα αυτό το όμορφο οδοιπορικό, σε έναν τόπο που δεν είναι τουριστικός, αλλά αξίζει να τον επισκεφθείτε!

Ο δρόμος γεμάτος σπάρτα, που μοσχοβολούσαν! Ήδη φαίνονται τα σπίτια της Γαλάτιστας, καθώς και η πινακίδα της.Έχει 3.510 κατοίκους.

Αφήσαμε το αυτοκίνητο στην κεντρική άσφαλτο, όπου υπάρχουν όμορφα σπίτια,

λουλουδιασμένα προαύλια,

ένα στενοσόκακο με σκαλιά,

Μια μεγάλη κερασιά

μια φασκομηλιά μυρωδάτη,

καθώς και μια τεράστια συκιά,

καταστήματα και το ταχυδρομείο.

Ακουλουθήσαμε τις ξύλινες καλόγουστες πινακίδες

Ένας ανηφορικός δρόμος και αριστερά μας μια πέτρινη βρύση, από τις πολλές της Γαλάτιστας, μια δροσερή γωνιά!

Συνεχίζουμε τον ανήφορο, θαυμάζοντας την Μακεδονική παραδοσιακή αρχιτεκτονική

Και να το έμβλημα, το σήμα κατατεθέν της Γαλάτιστας, ο Πύργος της και μπροστά του ο παλιός νερόμυλος

Υπάρχουν πολλές παραδόσεις για τον Πύργο. Μία απ αυτές λέει, ότι ο Πύργος ήταν ο προμαχώνας της Θεσσαλονίκης δηλαδή παρατηρητήριο και φρούριο.
Με τον καπνό την ημέρα και το φως την νύχτα, έστελναν σήματα για την έλευση των επιδρομέων.

Μία άλλη παράδοση λέει, πως στον Πύργο αυτό έμενε ο Ανθέμιος, πολιτικός του Βυζαντίου, με την γυναίκα του Γαλάτεια.
Τότε δεν υπήρχε το χωριό. Και γύρω από τον Πύργο, υπήρχε πυκνό δάσος, που τον καθιστούσε αόρατο στους επιδρομείς.
Κάποια μέρα η Γαλάτεια, κρατώντας το πλεκτό της, κατέβηκε στην βρυσούλα, εκεί της έπεσε το κουβάρι, έφτασε στα Βασιλικά, οπότε την ανακάλυψαν οι επιδρομείς και την σκότωσαν.
Έτσι η Γαλάτιστα, πήρε το όνομα της από την Γαλάτεια, μάλιστα λεγόταν Γαλάτισσα.

Άλλη εκδοχή λέει, ότι στον Πύργο έκαναν στάση οι Γαλάτες, στα από την στάση και Γαλάτες, Γαλάτιστα.

Ο Πύργος, είναι πολύ γερά κτισμένος με "κουρασάνι" όπως λένε οι κάτοικοι, εμφανίζει πολλαπλές αντηρίδες, χαρακτηριστικό αμυντικής αρχιτεκτονικής. Του λείπει 1,5 όροφος και έχει μόνο μία είσοδο σε ύψος 5μ. Αυτό φανερώνει ότι η είσοδος σ αυτόν γινόταν ή με ανεμόσκαλα ή με αφαιρούμενες σκάλες.

Επειδή δίπλα από τον Πύργο, βρέθηκαν 2 νερόμυλοι, εικάζεται ότι μπορεί ο Πύργος να αποτελούσε μέρος της φύλαξης ενός κτήματος εύπορου άρχοντα ή αξιωματούχου,που είχε άφθονο νερό που κινούσε τους νερόμυλους.

Στην επόμενη φωτογραφία, λεπτομέρειες του νερόμυλου, μετά την αναστήλωση του

Από τις ανασκαφές, πέριξ του Πύργου, βρέθηκαν βυζαντινά κεραμικά του 14ου-18ου αιώνα, αιχμές από βέλη και σπιρούνια καβαλλάρηδων.
Πάντως η Γαλάτιστα, κτίστηκε μετά τον Πύργο.

Η παλιότερη μαρτυρία που υπάρχει είναι από ένα έγγραφο του 897 μ.Χ της Ιεράς Μονής της Μεγίστης Λαύρας, όπου αναφέρεται η Γαλάτιστα.

Δίπλα στον Πύργο, το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής του 1815

Και δίπλα από την Αγία Παρασκευή,ένα πετρόκτιστο κτίσμα με ένα σκουριασμένο εργαλείο ελαιοτριβείου

Σπίτια Μακεδονικού ρυθμού, που όλα βλέπουν στην εύφορη πεδιάδα του ποταμού Ανθεμούντα.
Εκεί στον κάμπο, παλιά, υπήρχαν μικρά χωριουδάκια με τις εκκλησίες τους. Αλλά τόσο οι επιδρομές, όσο και η ελονοσία τους έκανε να ανεβούν και να κατοικήσουν γύρω από τον Πύργο. Έτσι δημιουργήθηκε η Γαλάτιστα.

Πολλά από τα σπίτια είναι αναστηλωμένα, όμορφα βαμμένα, άλλα πάλι άδεια, αντέχοντας στην φθορά του χρόνου...

Στην πλατεία, το Δημαρχείο

Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου

Καταστήματα

Πανέμορφα σπίτια

Και λεπτομέρεια των ολοφώτιστων παραθύρων του προηγουμένου αρχοντικού, με τις "κοφτές" κουρτίνες του.

Έχουμε ανεβεί αρκετά ψηλά, βρισκόμαστε στις πλαγιές του Ομβριανού όρους. Θα κατεβούμε μερικά στενάκια προς τα κάτω, για να δούμε την μία εκ των δύο ενοριακών εκκλησιών της Γαλάτιστας, την Κοίμηση της Θεοτόκου. Δυστυχώς ήταν κλειστός ο Ιερός Ναός.

Γύρω του, μοσχοβολούν οι αυλές

Μετά τον Ιερό Ναό, ένα ερειπωμένο τεράστιο αρχοντικό, μας κάνει εντύπωση! Ρώτησα μία κυρία και μου είπε ότι είναι το αρχοντικό Χατζόγλου, στο οποίο έρχονται οι φοιτητές από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και διδάσκονται από την αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα.
Απόρησα και ρώτησα πάλι, γιατί οι κληρονόμοι του δεν το συντηρούν και πήρα την απάντηση, ότι είναι πολλοί και δεν τα βρίσκουν ίσως...
Η βόρεια πλευρά του αρχοντικού

Και η νότια πλευρά του

Απέναντι του το Αστυνομικό Τμήμα Γαλάτιστας και λίγο πιο πάνω το ιατρείο του ΕΣΥ

Δρομάκια

Ανάμεσα τους ένα πάρκο με παιδική χαρά, μια όμορφη μικρή πλατεία, με δέντρα και παγκάκια

Χανόμαστε πάλι στα στενά, με την αίσθηση και τις μυρουδιές του παραδοσιακού χωριού.
Εδώ να θυμηθούμε ότι το 1821 ο Δεσπότης Γαλάτιστας Ιγνάτιος, κηρύσσει την Επανάσταση κατά των Τούρκων, όπου πρωτοστατεί ο Καπετάν Χάψας και τα παλληκάρια του.

Ηρώον τους είναι στην είσοδο της Ιεράς Μονής Αγίας Αναστασίας.

Η Γαλάτιστα από το 1903 μέχρι το 1908 συμμετέχει ενεργά στον Μακεδονικό αγώνα. Το 1912 ελευθερώνεται η Χαλκιδική από τους Τούρκους και ενώνεται με την Ελλάδα.

Από τα πολύ ωραία γκράφιτι

Το επικλινές του εδάφους προϋποθέτει γερή πέτρινη υποδομή

Μία ακόμα παλιά βρύση από τις πολλές

Αλλάζουμε δρομάκια, πάμε λίγο παρακάτω, πάλι υπέροχα αρχοντικά

Στο λιθόστρωτο δρομάκι, υπάρχει μια παλιά βρύση και τρεχούμενο νερό καθώς και μία κάβα ποτών στο όμορφο αρχοντικό

Και λεπτομέρειες από το διπλανό του αρχοντικό

Κάπου παραπάνω, ένα παράθυρο στον ουρανό,

ένα στενάκι,

ένα υπόγειο στενό με σκαλάκια,

ντεκόρ

Τώρα θα κατευθυνθούμε προς την έξοδο, που οδηγεί προς Πολύγυρο. Άλλωστε πριν γίνει ο καινούργιος δρόμος, για να πας στον Πολύγυρο ή αντιστρόφως προς Θεσσαλονίκη, περνούσες υποχρεωτικά μέσα από την Γαλάτιστα.

Μια σειρά πάλι από πανέμορφα αρχοντικά, θα μας εντυπωσιάσει!

Μια κορομηλιά στην μέση του δρόμου

Από εδώ, η θέα προς τον κάμπο είναι καταπληκτική!

Κατεβαίνουμε ένα κατηφορικό δρομάκι για να βγούμε στον κεντρικό δρόμο της Γαλάτιστας

Η φύση γύρω φοράει τα ανοιξιάτικα της και μοσχομυρίζει!!!

Μια συκιά στην άκρη του δρόμου

Και πάλι στον δρόμο δύο παμπάλαιες άσπρες μουριές, με πολύ γλυκά μούρα

Μια ματιά προς τα επάνω, γιατί κατεβήκαμε στον ευθύ δρόμο

Ένα ωραίο σπίτι, κτισμένο παραδοσιακά και ένας πατέρας με τον γιο του, που πολύ ευγενικά και πρόθυμα, απάντησαν σε μερικές ερωτήσεις μου.

Από τον κήπο τους τράβηξα την επόμενη φωτογραφία

Προχωράμε στον κεντρικό δρόμο.Όλα τα σπίτια φροντισμένα και καλόγουστα!

Στο επόμενο σπίτι,μαρτυρούν οι λεπτομέρειες, ότι κάποτε ήταν όμορφο, τώρα μόνον η συκιά είναι ζωντανή...

Δρομάκι

Και εκεί στο βάθος του δρόμου, μισή πόρτα και μια σκάλα, οδηγούν σε ένα κήπο που σφύζει από ζωή, παρά την εγκατάλειψη...

Πάνω στον δρόμο, δέντρα πολλά και πανύψηλα κυπαρίσσια και κρυμμένο ανάμεσα τους, το εκκλησάκι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

Φτάσαμε στο Πνευματικό και Πολιτιστικό Κέντρο της Γαλάτιστας, που ονομάζεται ΑΓΑΠΕΙΟΝ.
Εδώ φιλοξενούνται, η Αγιογραφική Σχολή, η Ξυλογλυπτική Σχολή καθώς και η Σχολή Συντηρήσεως των εικόνων.

Το όνομα του το πήρε από τον εκ Γαλατίστης, Άγιο Αγάπιο, ο οποίος γεννήθηκε το 1710 στην Γαλάτιστα και διετέλεσε ιερέας του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα.
Υπήρξε διδάσκαλος του Γένους και οσιομάρτυρας.

Το εκκλησάκι του στον αύλειο χώρο του Ιδρύματος, αγιογραφημένο από τους μαθητές της Αγιογραφικής Σχολής της Γαλάτιστας, η οποία έχει μια σπουδαία ιστορία από το 1770-1870, με έδρα τις Καρυές του Αγίου Όρους! Άξιοι συνεχιστές της παράδοσης, οι Γαλατσιάνοι αγιογράφοι!

Και λεπτομέρειες του εσωτερικού του

Πίσω από το Αγάπειον, ο ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου, ο δεύτερος ενοριακός Ναός της Γαλάτιστας. Διακρίνονται οι σκάλες που οδηγούν στον Ιερό Ναό.

Πάνω στον κεντρικό δρόμο και η μικρή εκκλησία της Αγίας Τριάδος. Την στιγμή που πήγα εκεί, βρήκα τις κυρίες της ενορίας, να ευπρεπίζουν την εκκλησία.
Ήταν τόσο ευγενικές, μας κέρασαν, η δε νεαρότερη εξ αυτών μας προέτρεψε να επισκεφθούμε το εξωκλήσι της Αγίας Κυριακής, που είναι αγιογραφημένο από τους συγχωριανούς της, καθώς και από την ίδια.

Το Δημοτικό Σχολείο, πέτρινο με μεγάλο περιβάλλοντα χώρο

Το Γυμνάσιο

Δίπλα στο Γυμνάσιο σε μία ταβέρνα, έκαναν με τενεκέδες ένα τρενάκι με λουλούδια! Μεράκι!!!

Απέναντι από το Γυμνάσιο

Και μετά προς τα κάτω, όμορφα σπίτια

Πήγαμε ίσια κάτω από το Γυμνάσιο, περάσαμε κάτω από τον κεντρικό δημόσιο άξονα Θεσσαλονίκης-Πολυγύρου και βγήκαμε κάτω στην εύφορη πεδιάδα του Ανθεμούντα.

Στην γέφυρα σταθήκαμε τυχεροί, γιατί βρήκαμε έναν φιλικό και εξαιρετικό άνθρωπο, τον κ.Κάζλαρη, ο οποίος μας έδωσε πάρα πολύ σαφείς και περιγραφικές οδηγίες, για να βρούμε τα δύο εξωκλήσια της Αγίας Κυριακής και Αγίας Παρασκευής.Όντως, τα βρήκαμε με μεγάλη ευκολία.

Στο σημείο εκείνο, συναντήσαμε και έναν άλλον σπουδαίο και ευγενικό άνθρωπο, τον κ.Κωνσταντίνο, που χρησιμοποιεί ακόμα ως μεταφορικό μέσο το συμπαθές τετράποδο, το γαϊδουράκι.

Ήταν μία χαρά για μας η επίσκεψη στον εύφορο κάμπο της Γαλάτιστας! Γεμάτος ελιές, κτήματα, στάνες και κτηνοτροφικές μονάδες.
Η Γαλάτιστα φημίζεται για τα τυροκομικά της προϊόντα καθώς και για το κρέας της!
Στενός ο δρόμος, αλλά ασφαλτοστρωμένος και ρομαντικός! Με σπάρτα, με αγριολούλουδα και πλατάνια!!!

Η Αγία Κυριακή

Η εικόνα Της

Και οι εξαιρετικές αγιογραφίες της από Γαλατσιάνους Αγιογράφους

Η Αγία Παρασκευή από το 1869

Η θαυματουργή εικόνα Της. Η Αγία Παρασκευή είναι η Προστάτιδα των ματιών.

Αιωνόβια δέντρα κοσμούν τον περιβάλλοντα χώρο του εξωκλησιού

Εδώ τελείωσε η σημερινή μας περιήγηση στην όμορφη Γαλάτιστα! Ευχαριστώ θερμά όλους τους ανθρώπους που συναντήσαμε και συνομιλήσαμε μαζί τους!

Πήραμε τον δρόμο της επιστροφής, τον γεμάτο σπάρτα!!!

Ήδη, άρχισε η βροχούλα, ευτυχώς προλάβαμε και χαρήκαμε την Γαλάτιστα!!!

Αγαπημένοι φίλοι και φίλες σας ευχαριστώ πάρα πολύ, που με ακολουθήσατε σ΄αυτήν την ενδιαφέρουσα περιήγηση